Ωτοασπίδες και Προστασία Ακοής: Πώς να επιλέξετε το κατάλληλο μέσο προστασίας

Γιατί είναι απαραίτητη η προστασία της ακοής στην εργασία

Η έκθεση σε υψηλά επίπεδα θορύβου στον χώρο εργασίας μπορεί να προκαλέσει σταδιακή και μόνιμη απώλεια ακοής. Το πρόβλημα είναι ότι η βλάβη στην ακοή πολλές φορές δεν γίνεται άμεσα αντιληπτή, αλλά εμφανίζεται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου.

Για αυτόν τον λόγο, σε εργασιακούς χώρους όπου υπάρχει έντονος ή συνεχής θόρυβος, η χρήση κατάλληλων μέσων προστασίας ακοής είναι απαραίτητη. Οι ωτοασπίδες, τα ωτοβύσματα και τα ακουστικά προστασίας μειώνουν τον θόρυβο που φτάνει στο αυτί και βοηθούν στην προστασία του εργαζομένου από επαγγελματική βαρηκοΐα.

Πότε χρειάζονται ωτοασπίδες

Τα μέσα προστασίας ακοής πρέπει να χρησιμοποιούνται όταν ο εργαζόμενος εκτίθεται σε επίπεδα θορύβου που πλησιάζουν ή ξεπερνούν τα επιτρεπόμενα όρια έκθεσης.

Η προστασία ακοής είναι ιδιαίτερα σημαντική σε χώρους όπως:

• βιομηχανίες,
• εργοστάσια,
• μηχανουργεία,
• εργοτάξια,
• συνεργεία,
• λατομεία,
• αποθήκες με έντονο μηχανολογικό εξοπλισμό,
• χώρους παραγωγής,
• χώρους όπου λειτουργούν κομπρεσέρ, τροχοί, πρέσες ή άλλα θορυβώδη μηχανήματα.

Η πρώτη επιλογή πρέπει πάντα να είναι η μείωση του θορύβου στην πηγή, όπου αυτό είναι εφικτό. Όταν όμως αυτό δεν μπορεί να γίνει επαρκώς, τότε η χρήση κατάλληλων μέσων προστασίας ακοής είναι απαραίτητη.

Ποια πρότυπα ισχύουν για τα μέσα προστασίας ακοής

Τα μέσα προστασίας ακοής πρέπει να διαθέτουν σήμανση CE και να συμμορφώνονται με το κατάλληλο ευρωπαϊκό πρότυπο, ανάλογα με τον τύπο του προϊόντος.

Η βασική σειρά προτύπων για την προστασία της ακοής είναι η EN 352. Δεν χρησιμοποιείται όμως το ίδιο μέρος του προτύπου για όλα τα προϊόντα. Το σωστό πρότυπο εξαρτάται από το είδος του μέσου προστασίας.

Ενδεικτικά πρότυπα ανά τύπο προϊόντος

Για την επιλογή, τη σωστή χρήση, τη φροντίδα και τη συντήρηση των μέσων προστασίας ακοής χρησιμοποιείται επίσης το πρότυπο EN 458 ως οδηγός καλής πρακτικής.

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να ελέγχεται το τεχνικό φυλλάδιο και η Δήλωση Συμμόρφωσης του κατασκευαστή, ώστε να επιβεβαιώνεται το ακριβές πρότυπο που καλύπτει το συγκεκριμένο προϊόν.

Βασικοί τύποι μέσων προστασίας ακοής

Υπάρχουν διάφοροι τύποι προστασίας ακοής, ανάλογα με την εργασία, το επίπεδο θορύβου και την άνεση που χρειάζεται ο εργαζόμενος.

Ωτοασπίδες μίας χρήσης

Οι αφρώδεις ωτοασπίδες μίας χρήσης τοποθετούνται μέσα στον ακουστικό πόρο και χρησιμοποιούνται συνήθως σε χώρους με συχνή ή καθημερινή έκθεση σε θόρυβο.

Για αυτόν τον τύπο προϊόντος, το κατάλληλο πρότυπο είναι συνήθως το EN 352-2, καθώς αφορά τα ωτοβύσματα και τις ωτοασπίδες που φοριούνται μέσα στον ακουστικό πόρο ή στην κοιλότητα του αυτιού.

Είναι ελαφριές, οικονομικές και εύκολες στη μεταφορά. Πρέπει όμως να τοποθετούνται σωστά και με καθαρά χέρια, ώστε να παρέχουν την προβλεπόμενη προστασία.

Επαναχρησιμοποιούμενες ωτοασπίδες

Οι επαναχρησιμοποιούμενες ωτοασπίδες είναι κατασκευασμένες από υλικά που μπορούν να καθαρίζονται και να χρησιμοποιούνται πολλές φορές. Είναι κατάλληλες για εργαζομένους που χρειάζονται συχνή προστασία ακοής και θέλουν μια πιο σταθερή λύση.

Και σε αυτή την κατηγορία εφαρμόζεται συνήθως το EN 352-2, εφόσον πρόκειται για ωτοβύσματα που τοποθετούνται μέσα στο αυτί.

Πρέπει να καθαρίζονται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και να αντικαθίστανται όταν παρουσιάζουν φθορά.

Ωτοασπίδες με κορδόνι

Οι ωτοασπίδες με κορδόνι είναι πρακτικές όταν ο εργαζόμενος χρειάζεται να τις αφαιρεί και να τις επανατοποθετεί κατά τη διάρκεια της εργασίας. Το κορδόνι βοηθά ώστε να μην χάνονται και να παραμένουν διαθέσιμες όταν χρειαστούν.

Το κατάλληλο πρότυπο είναι συνήθως το EN 352-2, καθώς πρόκειται για ωτοβύσματα. Το κορδόνι αποτελεί πρακτικό χαρακτηριστικό χρήσης και δεν αλλάζει από μόνο του την κατηγορία του προϊόντος.

Ωτοασπίδες με στέκα

Οι ωτοασπίδες με στέκα αποτελούνται από δύο βύσματα που συγκρατούνται με μια ελαφριά στέκα. Είναι κατάλληλες για εργασίες όπου ο θόρυβος είναι διακοπτόμενος και ο εργαζόμενος χρειάζεται να βάζει και να βγάζει συχνά την προστασία.

Συνήθως καλύπτονται από το EN 352-2, εφόσον η προστασία παρέχεται μέσω βυσμάτων που εφαρμόζουν στο αυτί.

Ακουστικά προστασίας

Τα ακουστικά προστασίας καλύπτουν ολόκληρο το αυτί και διαθέτουν μαλακά μαξιλαράκια που εφαρμόζουν γύρω από αυτό. Συνήθως προσφέρουν υψηλό επίπεδο προστασίας και είναι εύκολα στον έλεγχο, επειδή φαίνεται άμεσα αν ο εργαζόμενος τα φοράει.

Για τα απλά ακουστικά προστασίας κεφαλής, το κατάλληλο πρότυπο είναι το EN 352-1.

Είναι κατάλληλα για χώρους με έντονο θόρυβο, αλλά μπορεί να είναι λιγότερο άνετα σε ζεστά ή υγρά περιβάλλοντα.

Ακουστικά προστασίας για κράνος ασφαλείας

Σε εργασίες όπου απαιτείται ταυτόχρονα χρήση κράνους και προστασίας ακοής, χρησιμοποιούνται ακουστικά που προσαρμόζονται απευθείας στο κράνος.

Για αυτή την κατηγορία, το κατάλληλο πρότυπο είναι το EN 352-3. Είναι σημαντικό να ελέγχεται πάντα η συμβατότητα του ακουστικού με το συγκεκριμένο κράνος, γιατί η σωστή εφαρμογή επηρεάζει άμεσα το επίπεδο προστασίας.

Ηλεκτρονικά ακουστικά και ειδικά μέσα προστασίας ακοής

Σε ορισμένους χώρους εργασίας απαιτούνται πιο εξειδικευμένα προϊόντα, όπως ακουστικά με επικοινωνία, Bluetooth, ραδιόφωνο, ενεργή μείωση θορύβου ή λειτουργία που επιτρέπει την ακρόαση προειδοποιητικών σημάτων.

Σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να ελέγχεται το ειδικό μέρος του προτύπου EN 352 που αντιστοιχεί στη λειτουργία του προϊόντος, όπως:

• EN 352-4 για ακουστικά με λειτουργία εξαρτώμενη από το επίπεδο θορύβου,
• EN 352-5 για ακουστικά με ενεργή μείωση θορύβου,
• EN 352-6 για ακουστικά με είσοδο ήχου για επικοινωνία ή σήματα ασφαλείας,
• EN 352-8 για ακουστικά με ψυχαγωγικό ήχο,
• EN 352-9 για ωτοβύσματα με είσοδο ήχου για επικοινωνία ή σήματα ασφαλείας,
• EN 352-10 για ωτοβύσματα με ψυχαγωγικό ήχο.

Πώς επιλέγουμε το σωστό μέσο προστασίας ακοής

Η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται μόνο με βάση το επίπεδο μείωσης θορύβου. Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι πραγματικές συνθήκες εργασίας.

Πριν επιλεγεί ένα προϊόν προστασίας ακοής, πρέπει να εξετάζονται:

• το επίπεδο θορύβου στον χώρο,
• η διάρκεια έκθεσης του εργαζομένου,
• αν ο θόρυβος είναι συνεχής ή διακοπτόμενος,
• η άνεση κατά τη χρήση,
• η συμβατότητα με άλλα ΜΑΠ, όπως κράνος, γυαλιά ή προσωπίδα,
• η θερμοκρασία και η υγρασία του χώρου,
• η ανάγκη επικοινωνίας μεταξύ εργαζομένων,
• η ανάγκη να ακούγονται συναγερμοί ή προειδοποιητικοί ήχοι,
• η ευκολία τοποθέτησης και αφαίρεσης,
• η σωστή εφαρμογή στο αυτί ή γύρω από το αυτί,
• το κατάλληλο πρότυπο EN ανάλογα με τον τύπο προϊόντος.

Το κατάλληλο μέσο προστασίας είναι αυτό που μειώνει τον θόρυβο επαρκώς, χωρίς να δημιουργεί δυσκολίες στην εργασία ή στην ασφάλεια του εργαζομένου.

Τι σημαίνει SNR ή NRR

Στα μέσα προστασίας ακοής αναγράφεται συνήθως ένας δείκτης μείωσης θορύβου, όπως SNR ή NRR. Ο δείκτης αυτός δείχνει πόσο μπορεί να μειώσει τον θόρυβο το προϊόν κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες δοκιμής.

Στην Ευρώπη χρησιμοποιείται συχνά ο δείκτης SNR, ενώ σε άλλα συστήματα μπορεί να εμφανίζεται και ο δείκτης NRR.

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι οι τιμές αυτές προκύπτουν από εργαστηριακές δοκιμές. Στην πραγματική εργασία, η προστασία μπορεί να είναι μικρότερη αν το προϊόν δεν εφαρμόζει σωστά, αν δεν χρησιμοποιείται συνεχώς ή αν ο εργαζόμενος δεν έχει εκπαιδευτεί στη σωστή χρήση του.

Για αυτό, η σωστή τοποθέτηση και η συνεχής χρήση είναι εξίσου σημαντικές με την ίδια την τεχνική προδιαγραφή του προϊόντος.

Η σωστή εφαρμογή είναι καθοριστική

Ακόμη και το καλύτερο προϊόν προστασίας ακοής δεν αποδίδει σωστά αν δεν εφαρμόζει καλά.

Οι ωτοασπίδες πρέπει να τοποθετούνται σωστά μέσα στον ακουστικό πόρο, με καθαρά χέρια. Σε πολλές περιπτώσεις, το αυτί πρέπει να τραβηχτεί ελαφρά προς τα πάνω και προς τα έξω, ώστε να ανοίξει ο ακουστικός πόρος και να τοποθετηθεί σωστά η ωτοασπίδα.

Τα ακουστικά προστασίας πρέπει να εφαρμόζουν καλά γύρω από το αυτί. Μαλλιά, ρούχα, γυαλιά ή άλλα αντικείμενα που παρεμβάλλονται ανάμεσα στο μαξιλαράκι και το δέρμα μπορούν να μειώσουν σημαντικά την προστασία.

Γιατί είναι σημαντική η άνεση

Η άνεση είναι ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες στην επιλογή προστασίας ακοής. Αν το προϊόν ενοχλεί, πιέζει, ζεσταίνει υπερβολικά ή δεν εφαρμόζει καλά, ο εργαζόμενος είναι πιθανό να μην το χρησιμοποιεί σωστά ή να το αφαιρεί κατά τη διάρκεια της εργασίας.

Για αυτό είναι καλό να υπάρχουν περισσότερες από μία επιλογές, ώστε κάθε εργαζόμενος να μπορεί να επιλέξει το μέσο προστασίας που του ταιριάζει καλύτερα, εφόσον παρέχει το απαιτούμενο επίπεδο προστασίας.

Η προστασία μειώνεται όταν αφαιρούνται οι ωτοασπίδες

Τα μέσα προστασίας ακοής πρέπει να φοριούνται σε όλη τη διάρκεια της έκθεσης στον θόρυβο. Ακόμη και αν αφαιρεθούν για λίγα λεπτά, η συνολική προστασία μειώνεται σημαντικά.

Για παράδειγμα, αν ένας εργαζόμενος αφαιρεί τις ωτοασπίδες του μέσα σε θορυβώδες περιβάλλον, ακόμη και για μικρό χρονικό διάστημα, η πραγματική προστασία που λαμβάνει στο τέλος της ημέρας μπορεί να είναι πολύ χαμηλότερη από την αναμενόμενη.

Η σωστή προστασία επιτυγχάνεται μόνο όταν οι ωτοασπίδες ή τα ακουστικά προστασίας φοριούνται συνεχώς όσο υπάρχει έκθεση στον θόρυβο.

Συντήρηση και καθαρισμός

Τα μέσα προστασίας ακοής πρέπει να ελέγχονται και να συντηρούνται τακτικά.

Βασικές οδηγίες:

• ακολουθούμε πάντα τις οδηγίες του κατασκευαστή,
• ελέγχουμε συχνά για φθορές,
• αντικαθιστούμε ωτοασπίδες ή μαξιλαράκια που έχουν σκληρύνει ή αλλοιωθεί,
• καθαρίζουμε τα επαναχρησιμοποιούμενα προϊόντα όταν επιτρέπεται,
• αποθηκεύουμε τα μέσα προστασίας σε καθαρό χώρο,
• δεν χρησιμοποιούμε βρώμικες ή φθαρμένες ωτοασπίδες,
• αντικαθιστούμε τα ακουστικά όταν η στέκα δεν κρατά πλέον σωστά τα μαξιλαράκια στο κεφάλι.

Η καθαριότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική στις ωτοασπίδες που τοποθετούνται μέσα στο αυτί, ώστε να αποφεύγονται ερεθισμοί ή μολύνσεις.

Συμπέρασμα

Η προστασία της ακοής είναι απαραίτητη σε κάθε χώρο εργασίας όπου υπάρχει έντονος ή παρατεταμένος θόρυβος. Η σωστή επιλογή ωτοασπίδων, ωτοβυσμάτων ή ακουστικών προστασίας πρέπει να βασίζεται στο επίπεδο θορύβου, στη διάρκεια έκθεσης, στην άνεση, στη σωστή εφαρμογή, στη συμβατότητα με τον υπόλοιπο εξοπλισμό εργασίας και στο κατάλληλο ευρωπαϊκό πρότυπο.

Δεν χρησιμοποιείται το ίδιο πρότυπο για όλα τα μέσα προστασίας ακοής. Για παράδειγμα, τα ωτοβύσματα καλύπτονται συνήθως από το EN 352-2, τα ακουστικά προστασίας από το EN 352-1, ενώ τα ακουστικά που προσαρμόζονται σε κράνος από το EN 352-3.

Ένα μέσο προστασίας ακοής είναι αποτελεσματικό μόνο όταν εφαρμόζει σωστά και χρησιμοποιείται συνεχώς καθ’ όλη τη διάρκεια της έκθεσης στον θόρυβο.

Στην PROSTASIA SAFETY & WORKWEAR SUPPORT, μπορείτε να βρείτε ωτοασπίδες, ωτοβύσματα, ακουστικά προστασίας και μέσα ατομικής προστασίας για επαγγελματική χρήση, ανάλογα με τις ανάγκες του χώρου εργασίας σας.

Επικοινωνήστε μαζί μας για να σας βοηθήσουμε να επιλέξετε το κατάλληλο μέσο προστασίας ακοής για τη δική σας εφαρμογή.